نگرشي متفاوت به مديريت زمان

تازه ترين كتاب از دكتر علي ديواندري

 زمان از جمله مفاهيمي است كه هر چه بيشتر براي آگاهي از ماهيت آن تلاش مي كنيم، با شگفتي و پيچيدگي بيشتري مواجه مي شويم. افراد مختلف برداشت هاي متفاوتي از زمان دارند و اين تنوع در عقايد فلاسفه و انديشمندان بزرگ و كتاب هاي فراواني كه در مورد اين موضوع به طبع رسيده، آشكارا ديده
مي شود. ريشه ي اين تفاوت ها به آبشخور فكري افراد، بينش آن ها نسبت به طبيعت، آن چه از نياكانشان به يادگار مانده و موارد متعدد ديگر بر مي گردد.

در شرايط مختلف، گذر زمان براي ما انسان ها آهنگ هاي متفاوتي دارد؛ به عنوان نمونه اكثر ما تجربه كرده ايم كه زمان در بعد از ظهر روزهاي تعطيل كندتر از بقيه ي روزها مي گذرد يا وقتي شو زيادي براي نوشتن مطلبي داريم، لغات يكي پس از ديگري به راحتي كنار هم مي نشينند وگويي زمان سريع تر از هميشه مي گذرد. مرور آراء فلاسفه و صاحب نظران مديريت زمان، بيان گر وجود دو نوع زمان عيني و ذهني در زندگي انسان ها است. زمان عيني، يا آن چه در بيرون ما مي گذرد، چيزي است كه عقربه هاي ساعت نشان مي دهند. اين زمان مبتني بر قراردادهاي اجتماعي مانند ساعت آغاز به كار سازمان ها، زمان تعيين شده براي قرارهاي ملاقات و ساعت شروع يك مسابقه ي ورزشي است. زمان عيني كه توسط عقربه هاي ساعت قابل اندازه گيري است، منطقي براي تنظيم روابط اجتماعي و عمل به قراردادهاي زندگي امروزي محسوب مي شود.اغلب كتاب هاي مربوط به مديريت زمان به جنبه هاي عيني آن پرداخته اند و مشكلاتي نظير تأخير در زمان ورود به جلسه، عدم اولويت بندي اهداف و تعلل در انجام كارها را گوشزد كرده اند. با وجود اهميت اين مشكلات زماني و تخصيص فصل هايي از اين كتاب به اين مسائل، بايد خاطر نشان ساخت كه تفكر در چارچوب زمان عيني، همه ي واقعيت هاي موجود را بيان نمي كند. ساعت روي ديوار بدون توجه به ساعت دروني ما همچنان به كار خود ادامه مي دهد، اما براي درك حقيقي پديده هاي اطراف خود در جهان بايد ساعت دروني ما به كار بيفتد. به عقيده ي سنت آگوستين[1]  زمان وجود خارجي ندارد و فقط در ذهن انسان به واقعيت مي رسد. ابوعلي سينا نيز نسبت به وجود فيزيكي زمان ترديد دارد و بر اين باور است كه زمان در خاطرات و انتظارات بشر تجلي مي يابد. بيداري ساعت دروني افراد براي درك فرايندهاي فكري بشر حياتي است.

مي توان چنين نتيجه گرفت كه زمان حقيقي يك بعد ذهني دارد كه در درون انسان ها قرار گرفته است. حس زمان در اين بعد به انگيزه هاي دروني، حالات رواني، نحوه  نگرش، طبيعت افراد و شرايطي كه در آن به سر مي برند، بستگي دارد. زمان در بعد ذهني كاملاً نسبي، كيفي و رها از هرگونه مطلق انگاري و ثبات گرايي است. گر چه نمي توان زمان را لمس يا بو كرد، رهايي از آن نيز امكان پذير نيست.

ابزار بيدار كردن زمان ذهني در درون افراد، زمان آگاهي يا خودآگاهي نسبت به وجود زمان است. خودآگاهي نسبت به وجود زمان كه امري كيفي، نسبي و شديداً وابسته به تفاوت هاي فردي  است، در احساسات دروني افراد نسبت به حقايق بيروني ريشه دارد. در كشف مشكلات مديريت زمان و حل آن ها، اصالت با زمان ذهني است. چنان چه ساعت دروني افراد با واقعيت هاي بيروني تنظيم نشود، تكنيك ها و روش هاي ارائه شده كاري از پيش نخواهند برد.براي فردي كه از انجام كارهاي روزانه اش تنفر دارد، فنون مديريت زمان ناموثر است هم چنين براي مديري كه ذهني پرتلاطم و خلاق دارد و هر لحظه در درونش انقلابي رخ مي دهد و نگرش هاي قبلي اش را به هم مي ريزد، دادن يك برنامه ي زماني دقيق و منظم تلاشي بيهود ه است؛ زيرا آن چه در درون اوست و خود او بدان واقف است با آن چه در بيرون مي گذرد يا توسط ديگران حس مي شود، تفاوتي بنيادي دارد.

انديشه اي كه در اين نوشتار طرح شده، پايه ي اصلي مديريت زمان است. در سراسر كتاب حاضر در كنار طرح روش ها و تكنيك هايي كه در شناسايي و حل مشكلات مديريت زمان به ويژه در بعد زمان عيني كاربرد دارند، سعي شده است از طريق ارائه ي ديدگاه شناخت شناسانه و توصيف واقعيت هاي موجود، بينش جديدي به منظور بيدار شدن ساعت دروني افراد ارائه شود. بنابراين مي توان گفت مديريت زمان در گام اول يك فعاليت ذهني در جهت خودآگاهي نسبت به زمان و در گام دوم كسب قدرت و مهارت لازم براي تسخير زمان عيني به منظور تغيير شرايط بيروني است.

اين كتاب مقدمه اي است براي گام هاي بلندتري كه بايد در جهت درك عميق تر مفهوم زمان و مديريت آن براي بهره گيري از منابع فردي و سازماني برداشته شود.

علي ديواندري

دي ماه 1385

ISBN:964-7119-76-3

انتشارات نگاه دانش: انقلاب، خ 12 فروردين، ساختمان ناشران ، پلاك 16-طبقه 2- واحد 2 تلفن 66954892